Namoz vaqtlari – O'zbekiston bo'yicha bugungi vaqtlar
Namoz vaqtlari har kuni ibodat vaqtlarini bilish va kun tartibini rejalashtirishda muhim ahamiyatga ega. Namozvaqti.uz orqali O'zbekistonning 86 ta shahri bo'yicha bugungi namoz vaqtlarini ko'rishingiz, keyingi namozgacha qolgan vaqtni kuzatishingiz, oylik taqvim bilan tanishishingiz va qibla yo'nalishini aniqlashingiz mumkin. Shahringizni tanlang va o'zingizga kerakli ma'lumotlarni bir joyda toping.
SOAT : DAQ : SON
Vaqtlar yuklanmoqda…
Toshkent — bugungi namoz vaqtlari
…
Hisoblash usuli: O'zbekiston Musulmonlari idorasi andozasi — Bomdod va Xufton uchun quyoshning 15° chuqurligi, Asr hanafiy usuli (soya koeffitsiyenti 2), Peshin +1 daqiqa va Shom +3 daqiqa ehtiyot bilan.
Oylik taqvim
Toshkent shahri uchun shu oyning har bir kunidagi namoz vaqtlari — bitta jadvalda.
… …
| Sana | Kun | Bomdod | Quyosh | Peshin | Asr | Shom | Xufton |
|---|
Qibla yo'nalishi
Siz turgan shahardan Muqaddas Ka'ba tomon aniq yo'nalish — kompas ignasi shahar tanlanganda avtomatik buriladi.
Toshkentdan Ka'bagacha
Ignaning oltin uchi qiblani ko'rsatadi. Telefoningizni qo'lingizda tekis ushlab, oltin uch ko'rsatgan tomonga yuzlaning — o'sha yo'nalish namoz o'qish uchun to'g'ri qibladir.
Hisoblash: shahar koordinatalaridan Ka'ba (21.4225° N, 39.8262° E) gacha bo'lgan katta aylana bo'yicha azimut.
Mashhur shaharlar
O'zbekistonning eng ko'p qidiriladigan shaharlari uchun alohida sahifalar — har biri o'zining aniq jadvali bilan.
Namoz vaqtlari haqida bilishingiz kerak bo'lgan hamma narsa
Namoz vaqtlari qanday belgilanadi? Bu savolning javobi Quyoshning osmondagi holati, joylashuv va namoz vaqtlarini hisoblashda qo'llanadigan usullar bilan bog'liq. Har bir namozning o'ziga xos vaqt mezoni mavjud. Shuning uchun shahar va hisoblash usuliga qarab natijalar biroz farq qilishi mumkin.
Namozvaqti.uz saytida vaqtlar O'zbekiston Musulmonlari Idorasi qo'llaydigan hisoblash an'analariga moslashtirilgan UZN Prayer-Time Engine yordamida hisoblanadi. Quyida namoz vaqtlarini hisoblash tamoyillari, shaharlar orasidagi farqlar, ehtiyot daqiqalari, hijriy sana va qibla yo'nalishi haqida batafsil ma'lumot beramiz.
Namoz vaqtlari qanday hisoblanadi?
Namoz vaqtlari Quyoshning joylashuviga asoslangan astronomik hisob-kitoblar yordamida aniqlanadi. Hisoblashda sana, geografik koordinatalar va tanlangan joyning vaqt mintaqasi hisobga olinadi. Shu sababli bir shaharda olingan natijani boshqa shahar uchun o'zgartirmasdan qo'llash to'g'ri bo'lmaydi.
Bomdod vaqti tong oldidagi Quyosh holatiga, xufton esa kechqurungi Quyosh holatiga bog'liq. Ushbu saytning hisoblash metodologiyasida ikkala vaqt uchun ham Quyoshning ufq ostidagi 15 darajali holati qo'llanadi.
Peshin vaqti Quyoshning mahalliy tush paytidagi holati bilan bog'liq. Hisoblangan vaqtga bir daqiqalik ehtiyot qo'shiladi. Asr vaqtini aniqlashda Hanafi usuli bo'yicha soya koeffitsiyenti 2 qilib olinadi. Shom esa Quyosh botishiga asoslanadi va hisoblangan vaqtga uch daqiqalik ehtiyot qo'shiladi.
UZN Prayer-Time Engine har bir sana va shahar uchun vaqtlarni hisoblaydi. Natijada foydalanuvchi tanlagan joyiga mos bugungi namoz vaqtlari, kunlik taqvim va keyingi namozgacha qolgan vaqt haqidagi ma'lumotlarni ko'rishi mumkin.
Nega 15° hisoblash usuli qo'llanadi?
Bomdod va xufton vaqtlarini hisoblashda Quyoshning ufq ostidagi burchagi muhim ko'rsatkich hisoblanadi. Turli hisoblash tizimlarida 12°, 15° yoki 18° kabi qiymatlardan foydalanilishi mumkin. Bunday farqlar natijada bomdod yoki xufton vaqtlarining bir necha daqiqaga o'zgarishiga olib keladi.
Namozvaqti.uz saytida bomdod va xufton uchun 15°/15° parametrlari qo'llanadi. Ushbu parametrlar O'zbekiston Musulmonlari Idorasi qo'llaydigan hisoblash an'analariga moslashtirilgan metodologiyaning bir qismidir.
Quyosh ufq ostida qanchalik chuqur joylashgani hisobga olinishiga qarab tong va shom bilan bog'liq vaqtlar turlicha aniqlanishi mumkin. Shu sababli boshqa mamlakat uchun ishlab chiqilgan ilova yoki xalqaro saytda ko'rsatilgan vaqt bizning saytdagi natijadan farq qilishi ehtimoli bor.
Bunday farqning o'zi hisob-kitobda xato borligini anglatmaydi. Avvalo, ikki manbada bir xil shahar, sana, vaqt mintaqasi va hisoblash parametrlari ishlatilganmi, shuni tekshirish kerak. Namozvaqti.uz da metodologiya parametrlari markazlashtirilgan konfiguratsiya orqali boshqariladi va o'zgartirishlar islom.uz bilan tekshiruvdan keyin amalga oshiriladi.
Asr namozi va Hanafi usuli
Asr namozining vaqtini hisoblashda soya uzunligi muhim o'rin tutadi. Namoz vaqtlarini aniqlashda turli fiqhiy usullarda turli soya koeffitsiyentlari qo'llanishi mumkin. Shu sababli ayrim ilovalarda Asr vaqti bir xil sana va joy uchun ham farq qiladi.
Namozvaqti.uz hisoblash tizimida Hanafi usuli qo'llanadi. Bu usulda Asr vaqtini aniqlash uchun soyaning uzunligi hisobga olinib, soya koeffitsiyenti 2 qilib belgilanadi. Boshqa ayrim hisoblash tizimlarida esa 1 koeffitsiyenti ishlatiladi.
Ushbu parametr natijada Asr vaqtining farqli chiqishiga sabab bo'lishi mumkin. Shuning uchun Asr vaqtini boshqa sayt bilan taqqoslaganda faqat ko'rsatilgan soatga qarash yetarli emas. Hisoblash usuli ham bir xil bo'lishi kerak.
Saytimizdagi Asr vaqti UZN Prayer-Time Engine konfiguratsiyasida belgilangan Hanafi usuli asosida hisoblanadi. Bu yerda maqsad turli fiqhiy qarashlar haqida hukm chiqarish emas, balki saytda vaqtlar qanday hisoblanishini tushuntirishdir.
Nega Toshkent bilan Nukus vaqti bir xil emas?
O'zbekistonning turli hududlarida Quyoshning chiqishi, botishi va osmondagi holati bir xil vaqtda kuzatilmaydi. Buning asosiy sabablaridan biri shaharlarning geografik koordinatalari va joylashuvidir. Yerning aylanishi sababli sharqiy hududlarda Quyosh bilan bog'liq hodisalar g'arbiy hududlarga qaraganda oldinroq kuzatiladi.
Masalan, Andijon va Nukus turli geografik uzunliklarda joylashgan. Shu sababli bu shaharlarda hisoblangan bomdod, peshin, asr va boshqa namoz vaqtlari bir xil bo'lishi shart emas. Farq har bir namozning hisoblash mezoniga va shaharning koordinatalariga bog'liq.
Namozvaqti.uz O'zbekistonning 86 ta shahri uchun alohida joylashuv ma'lumotlaridan foydalanadi. Foydalanuvchi shaharni tanlaganida, hisoblash tizimi shu joy va kerakli sana uchun vaqtlarni aniqlaydi.
Shuning uchun boshqa shaharning namoz jadvaliga tayanish o'rniga o'z shahringizni tanlaganingiz ma'qul. Bu, ayniqsa, shaharlar orasida safar qilganda yoki boshqa hududdagi yaqinlaringiz bilan vaqtlarni taqqoslaganda muhimdir.
Ehtiyot daqiqalari nima uchun qo'shiladi?
Namoz vaqtlarini hisoblashda ehtiyot daqiqalari qo'shimcha vaqt oralig'ini ta'minlaydi. Buni hisoblangan vaqt bilan saytda ko'rsatiladigan vaqt orasidagi kichik xavfsizlik zaxirasi sifatida tushunish mumkin. Bu parametrlar hisoblash metodologiyasining bir qismi hisoblanadi.
Namozvaqti.uz tizimida peshin uchun bir daqiqa, shom uchun esa uch daqiqa ehtiyot qo'shiladi. Demak, saytda ko'rsatiladigan vaqt Quyosh hodisasiga asoslangan dastlabki hisob-kitob bilan aynan bir xil bo'lmasligi mumkin.
Ushbu daqiqalar UZN Prayer-Time Engine konfiguratsiyasida belgilangan. Ularni o'zboshimchalik bilan o'zgartirish tavsiya etilmaydi, chunki bu hisoblangan natijalarning tasdiqlangan metodologiyadan chetga chiqishiga olib kelishi mumkin.
Ehtiyot daqiqalari haqida bilish boshqa saytlar bilan taqqoslashda ham yordam beradi. Masalan, bir manba peshin vaqtini qo'shimcha daqiqalarsiz, ikkinchisi esa ehtiyot bilan ko'rsatsa, ular orasida kichik farq paydo bo'ladi.
Agar siz turli manbalarda bir-biridan farq qiladigan vaqtlarni ko'rsangiz, hisoblash usuli, qo'llangan ehtiyot daqiqalari va vaqtning qaysi hodisaga asoslanganini tekshiring. Kundalik amaliyotda mahalliy masjid e'lon qilgan namoz jadvalini ham inobatga oling.
Hijriy sana va namoz: ular qanday bog'liq?
Namoz vaqtlari bilan hijriy sana turli astronomik hodisalarga asoslanadi. Namoz vaqtlari Quyoshning holati orqali hisoblanadi. Hijriy taqvim esa Oy harakati bilan bog'liq hisoblash tizimiga tayanadi.
Namozvaqti.uz saytida hijriy sana hisoblash algoritmi yordamida aniqlanadi. Tizimda Kuvayt algoritmi va tasdiqlangan bir kunlik kalibrlash tuzatishi qo'llanadi. Hijriy sana tegishli taqvim qoidalari asosida avtomatik yangilanadi, uning mosligi esa ishonchli taqvim manbasi bilan muntazam tekshiriladi.
Hisoblangan hijriy sana bilan mahalliy Oy kuzatuvi yoki rasmiy e'lon asosida belgilangan sana o'rtasida bir kunlik farq bo'lishi mumkin. Bu, ayniqsa, Ramazon va Hayit kunlarini rejalashtirishda e'tiborga olinishi kerak.
Shu sababli saytda ko'rsatilgan hijriy sanani taqvim ma'lumoti sifatida qabul qiling. Ramazon boshlanishi va Hayit sanalari uchun tegishli rasmiy e'lonlarni ham tekshiring. Hisoblash algoritmi va uning kalibrlanishi hijriy sana ma'lumotlarini izchil ko'rsatishga yordam beradi, biroq mahalliy rasmiy e'lon o'rnini bosmaydi.
Qibla yo'nalishi qanday aniqlanadi?
Qibla musulmonlar namoz vaqtida yuzlanadigan Makka shahridagi Ka'ba yo'nalishini anglatadi. Qibla kompasida yo'nalish tanlangan joyning geografik koordinatalari va Ka'baning koordinatalari asosida hisoblanadi.
Bunda Yer yuzasi bo'ylab ikki nuqta orasidagi eng qisqa yo'nalish — katta doira yo'nalishi hisobga olinadi. Natija shimolga nisbatan burchak shaklida ko'rsatilishi mumkin. Shuning uchun qibla yo'nalishi O'zbekistonning barcha shaharlarida mutlaqo bir xil bo'lmaydi.
Namozvaqti.uz saytidagi qibla kompasidan foydalanish uchun joylashuvingizni tanlang. Qurilma kompasidan foydalanilsa, uning kalibrlanishi va atrofdagi magnit ta'sirlar natijaga ta'sir qilishi mumkin. Shu sababli kompas ko'rsatkichini qurilmaning holati bilan birga tekshirish kerak.
Toshkent uchun qibla yo'nalishi taxminan janubi-g'arb tomonga to'g'ri keladi. Aniq burchak tanlangan koordinatalar va hisoblash usuliga bog'liq. Boshqa shahar uchun esa o'sha joyga tegishli yo'nalish hisoblanishi lozim.
Ko'p beriladigan savollar
Namoz vaqtlari bo'yicha eng ko'p uchraydigan savollarga qisqa va aniq javoblar.
Bu saytdagi namoz vaqtlari qanchalik aniq?+
Vaqtlar UZN Prayer-Time Engine yordamida shahar va sana bo'yicha astronomik hisoblanadi. Hisoblash metodologiyasi saytda ko'rsatilgan parametrlar asosida ishlaydi. Kundalik amaliyotda mahalliy masjid e'lon qilgan namoz jadvalini ham inobatga oling.
Qaysi hisoblash usulidan foydalaniladi?+
Bomdod va Xufton uchun Quyoshning ufq ostidagi 15° holati, Asr uchun Hanafi usulidagi 2 soya koeffitsiyenti, Peshin uchun +1 daqiqa va Shom uchun +3 daqiqa ehtiyot qo'llanadi.
Nega boshqa saytlardagi vaqtlar farq qiladi?+
Farq hisoblash burchaklari, Asr usuli, ehtiyot daqiqalari, koordinatalar yoki vaqtni yaxlitlash sababli yuzaga kelishi mumkin. Taqqoslashda ikki manbada bir xil shahar, sana va hisoblash parametrlari ishlatilganini tekshiring.
Mening shahrim ro'yxatda yo'q, nima qilay?+
Avval shahar nomini tanlash ro'yxatidan qidirib ko'ring. Agar shahringiz topilmasa, sayt ma'muriyatiga murojaat qilib, uni ro'yxatga qo'shish imkoniyatini so'rashingiz mumkin. Boshqa shahar jadvalini aynan o'zingizning joyingizga mos deb qabul qilmang.
Qibla yo'nalishi qanday hisoblanadi?+
Tanlangan shaharning geografik koordinatalaridan Ka'baning koordinatalari (21.4225° shimoliy kenglik, 39.8262° sharqiy uzunlik) gacha bo'lgan katta doira yo'nalishi orqali hisoblanadi. Telefon kompasining kalibrlanishi ko'rsatkichga ta'sir qilishi mumkin.
Hijriy sana har doim to'g'ri keladimi?+
Saytda hijriy sana Kuvayt algoritmi va kalibrlash tuzatishi asosida hisoblanadi. Oy kuzatuvi yoki rasmiy e'lon bilan bir kunlik farq bo'lishi mumkin. Ramazon va Hayit sanalarini belgilashda tegishli rasmiy e'lonlarni tekshiring.